- Saturday, 31 March 2012 08:26


ជម្លោះដណ្តើមដែនកោះ នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង កើតឡើងរវាងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសចំនួន ៤ ជាសមាជិកអាស៊ាន ក្នុងចំណោមសមាជិករបស់អាស៊ាន សរុបចំនួន ១០។ នោះគឺ វៀតណាម ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ។ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន នៅថ្ងៃទី២ មេសាខាងមុខនេះ ក៏មានរបៀបវារៈស្តីពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលនឹងត្រូវពិភាក្សាគ្នាផងដែរ។
លោក ស្រ៊ី ថាមរុង្គ ទីប្រឹក្សាសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានឲ្យដឹងថា ប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងចិន ក៏បានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកសន្តិសុខ ការអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការជួយបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់កម្ពុជាផងដែរ។ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក៏ត្រូវបានលើកឡើងផងដែរ។
លោកប្រធានាធិបតីចិន ក៏បានសន្យាថា ចិនក៏នឹងជួយបណ្តុះបណ្តាល និងផ្តល់សម្ភារៈដោះមីនដល់កម្ពុជា។ ចិនក៏គាំទ្របេក្ខភាពកម្ពុជា ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ។
តាមប្រសាសន៍របស់លោក ស្រ៊ី ថាមរុង្គ ជាការឆ្លើយតប សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា ការជឿទុកចិត្តគ្នា ស្មោះត្រង់នឹងគ្នា គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ហើយអ្វីដែលរីកចំរើនទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងចិន មកទល់ពេលនេះ គឺបង្ហាញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានគាំទ្ររាល់សំណើរលើកឡើងរបស់លោកប្រធានាធិបតីចិន ហ៊ូ ជិនតាវ ផងដែរ។
សម្តេចតេជោ ក៏បានស្នើសុំឲ្យប្រទេសចិន ផ្តល់ប្រាក់កម្ចីមានការប្រាក់ទាបពី ៣០០ លានដល្លារ ទៅ ៥០០ លានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដើម្បីកម្ពុជាយកមកអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ពានថ្នល់ ប្រព័ន្ធធរាសាស្ត្រ និងការតភ្ជាប់បណ្ថាញផ្លូវថ្នល់ផងដែរ។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងចំនួន ១០ ត្រូវបានភាគីទាំងពីរ ចុះហត្ថលេខាផងដែរ រីឯកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួនផ្សេងទៀត នឹងត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅពេលក្រោយ។
លោកប្រធានាធិបតី ហ៊ូ ជីនតាវ បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គឺធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិ ប្រជាជន ទទួលបានជោគជ័យបន្ថែមទៀត ដោយឡែកកិច្ចសហប្រតិ បត្តិការ និងមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរជាងកន្លះសតវត្សរ៍មក បានឆ្លងកាត់ឧបសគ្គ និងបទពិសោធន៍ យ៉ាងច្រើន ហើយប្រទេសទាំងពីរ មានជំនឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ទាំងនយោបាយ និងទំនាក់ទំនង សហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។
ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំ២០១១ ទំហំពាណិជ្ជកម្ពុជា-ចិន កើនឡើង ២៥០០ លានដុល្លារ គឺបានសម្រេចមុនការកំណត់ ដែលគ្រោងទុកថា នៅឆ្នាំ២០១៥ នោះ។
លោក ហ៊ូ ជីនតាវ ក៏បានអរគុណសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នយោបាយចិនតែមួយ និងការស្មោះត្រង់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយលោកសន្យាបន្តសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីផលប្រយោជន៍រូម ក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងល្អ មិត្តភក្តិល្អ និងជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តដ៏ស៊ីជម្រៅ។
ក្រៅពីនោះ លោក ស្រ៊ី ថាមរ៉ុង្គ បានឲ្យដឹងបន្ថែមទៀតថា ប្រធានាធិបតីចិន ក៏បានលើកឡើងពីចំណុចសំខាន់ៗ៤ ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ជាអារ៍ៈ
- លោកស្នើឲ្យភាគីទាំងពីរគ្រប់ជាន់ ថ្នាក់ត្រូវមានការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ មតិគ្នាទៅវិញទៅមក ជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ផ្លាស់ប្តូរដំណើរទស្សន កិច្ច និងការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ រវាងបក្សកាន់អំណាច និងបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍ ប្រទេសជាតិឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។ លោក ហ៊ូ បានមានប្រសាសន៍ថា នៅឆ្នាំ២០១៣ ជាខួបទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ចិន លើកទី៥៥ ដូច្នេះលោកស្នើឲ្យរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗ ឲ្យបានរីក ចម្រើន ដែលបញ្ហានេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានឯកភាព និងស្នើឲ្យក្រសួងការបរទេសពិភាក្សា ជាមួយសមភាគីចិន ក្នុងការរៀបចំ។
- មេដឹកនាំកំពូលចិនរូបនេះ បានស្នើឲ្យពង្រីកសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង រវាងយុទ្ធចតុកោណ របស់កម្ពុជា និងផែនការ ៥ឆ្នាំ របស់ចិន ដើម្បីដើរឲ្យស្របគ្នា។ លោក ហ៊ូ បានផ្តោតយកចិត្តទុកដាក់លើ វិស័យកសិកម្ម ហើយចិន នឹងរីករាយសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងវិស័យនេះ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត ការចិញ្ចឹមសត្វ ចិញ្ចឹមត្រី ស្របតាមគោលនយោបាយ ការនាំចេញអង្កររបស់កម្ពុជា ឲ្យបានជាង ១លានតោន នៅឆ្នាំ២០១៥។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ហ៊ូ ជីនតាវ បានសន្យាជួយកម្ពុជា ពង្រីកការនាំចេញស្រូវ ពោត ដំឡូងមី ជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០១២ កម្ពុជា បានស្នើសុំចិនចំនួន ៧គម្រោង ហើយ ជាគោលការណ៍ ចិនបានឯកភាពរួចហើយ ដែលផ្តោតសំខាន់លើការកសាងផ្លូវ និងស្ពានជាដើម។ ប្រធានាធិបតីចិនរូបនេះ ក៏បានសន្យាជំរុញភ្ញៀវទេសចរណ៍មកកម្ពុជា និងបង្កើនការហោះហើរត្រង់ពី តំបន់ធំៗរបស់ចិនឆ្ពោះមកកម្ពុជាផងដែរ។
- លោក ហ៊ូ ស្នើឲ្យភាគីទាំងពីរបន្តលើវិស័យសន្តិសុខ និងការអនុវត្តន៍ច្បាប់រួមគ្នា លើវិធានការណ៍ ទប់ស្កាត់បទឧក្រិដ្ឋកម្ម ភេរវកម្ម ការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ និងបញ្ហាគ្រឿងញៀន ជាដើម ហើយចិននឹង ជួយបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យនេះ។ មេដឹកនាំចិន ក៏បានសន្យាជួយបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបោសសំអាតមីននៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាការផ្តល់សម្ភារៈ និងបញ្ជូនអ្នកបច្ចេកទេសមកកម្ពុជាក្នុងវិស័យនេះ និងលើវិស័យយោធាផងដែរ។
- មេដឹកនាំចិន បានសន្យាគាំទ្របេក្ខភាពកម្ពុជា ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងគាំទ្រកម្ពុជា ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ ជាការឆ្លើយតបសម្តេចតេជោ បានស្វាគមន៍ និងឯកភាព ការលើកឡើងរបស់មេដឹកនាំចិន និងបន្តជាមិត្តភាព និងភាពស្មោះត្រង់ជាមួយគ្នា។
សម្តេចតេជោ ក៏បានស្នើឲ្យភាគីចិន ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចទៅវិញទៅមក រវាងយុវជនជំនាន់ក្រោយ ហើយកម្ពុជាគាំទ្រកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ របស់កម្ពុជា និងផែនការ ៥ឆ្នាំ របស់ចិន៕

